dossiers
In de rubriek Emmen.Toen laten we elke week een foto zien van Emmen uit ...
De verdubbeling van de N34 tussen Emmen en Coevorden is al jarenlang een...
Publicaties van de jaarlijkse Zuidenveldtentoonstelling in Zuidoost-Dren...
De jaarlijkse wielerronde door het centrum van Emmen beleeft in 2017 haa...
Grittologie

Nieuw jaar

Door Roel Grit op donderdag 28 december 2017 13:00
  • ignore touch

    Roel Grit. © Roel Grit

mail pinterest

Zo’n jaar is zomaar weer voorbij. Voordat je het weet, zit je weer in de oliebollengeur en de kruitdampen.

In het afgelopen jaar van 365¼ dagen heeft onze planeet weer een keurige baan rondom onze ster gemaakt. Sinds het begin van onze jaartelling heeft de aarde dit rondje-om-de-zon 2017 keer afgelegd. Onze jaartelling begint overigens met het jaar 1 na Christus.

Het jaar direct voorafgaand aan het jaar 1 ná Christus was het jaar 1 vóór Christus. Het jaar 0 zelf bestaat niet als jaar, maar slechts als moment. Mensen uit die tijd hadden trouwens geen idee van het jaar waarin zij leefden. Pas in het jaar 500 na Christus voerde een Roomse monnik de huidige christelijke jaartelling in. En het duurde nog eeuwen voordat deze jaartelling algemeen doordrong in Europa.

Pikant detail: volgens moderne schattingen zou Jezus Christus in het jaar 4 vóór Christus geboren zijn.

En elk nieuwe jaar kent twaalf maanden. Ons woord “maand” is afgeleid van de maan. En hier ging het bij de Romeinen fout. De duur van een maand is gebaseerd op de omlooptijd van de maan om de aarde, de tijd van een volle maan tot een volgende volle maan. Zo’n omloop duurt ruim 29,5 dagen. Twaalf maanden betekent dan twaalf maanrondjes om de aarde. Via je rekenmachine kom je dan op 354 dagen in een jaar. En dat is veel te weinig voor een jaar! Om dat kloppend te krijgen voegden de oude Romeinen geregeld een extra (schrikkel)maand in.

Door rekken en trekken aan het aantal dagen in een maand wist de Romeinse keizer Julius Caesar twaalf maanden te laten kloppen met de duur van een jaar. Maanden zijn genoemd naar Romeinse goden, keizers en getallen. Maart, mei, juni en januari zijn genoemd naar de goden Mars, Maia, Juno en Janus. De maande juli en augustus zijn genoemd naar Romeinse de keizer Julius Caesar en keizer Augustus. Omdat het Romeinse jaar in maart begon, was september hun zevende maand. Vanaf die maand gebruiken de Romeinen hun telwoorden voor de naam van de maand: septa in september betekent zeven, octa is acht, novem is negen en deca is tien.

Ingewikkeld? Dan heb je de traditionele Chinese jaartelling en kalender nog niet gezien. Zo is het begin van het Chinese nieuwe jaar variabel en hangt af van de stand van de maan.

Ik wens iedereen een gelukkig Nieuwjaar, behalve de Chinezen. Zij moeten wachten tot 16 februari, want dan begint hun nieuwe jaar: “het jaar van de Hond”.

www.roelgrit.nl

REACTIES (1) Plaats een reactiereacties
profielfoto
28 Dec 2017 15:41
D Cuperus
Geachte heer Grit,
Als het jaar nul niet bestaat als jaar, hebben we dan onze eeuwwisseling niet een jaar te vroeg gevierd? Als je start met jaar 1, dan is na 100 jaar pas de eerste eeuw vol, toch.
Ik wens u een goede jaarwisseling en een prachtig 2018.
LAAT EEN BERICHT ACHTER

U moet zijn ingelogd om een bericht te kunnen plaatsen. Log in of registreer je om een reactie te kunnen plaatsen.