dossiers
Op de vroege ochtend van 3 september 2018 kwam de 20-jarige Duitse stude...
Iedere week in de Emmer Courant een bijdrage van de stichting Gemeentedi...
Een historische dag voor het Drentse voetbal én in het bijzonder voor E...
De Provinciale Statenverkiezingen van Flevoland vinden plaats op 20 maar...
Grittologie

Ik dacht het wel, Philip!

Door Roel Grit op Wednesday 16 January 2019 11:00
  • ignore touch

    Roel Grit. © Roel Grit

mail pinterest

,,Maarten van Rossem heeft altijd gelijk, behalve als ik het niet met hem eens ben", zei ik nietsvermoedend. ,,Jij bent wel erg eigenwijs!", reageerde een collega lachend. Toen het doordrong wat ik zojuist zei, moest ik zelf ook lachen.

Dat historicus Van Rossem zelfs (een beetje) kennis heeft van natuurkunde, blijkt uit een tv-fragment uit de Slimste Mens. ,,Wordt die Kelvin nog steeds gebruikt, Maarten?", vroeg Philip Freriks hem ooit. Van Rossem bromde: ,,Ik geloof dat ze de Kelvin nog in de natuurkunde gebruiken, voor temperatuurmetingen of zo."

Amerikanen gebruiken voor het meten van temperatuur nog steeds de Fahrenheit. De meer ontwikkelde wereld gebruikt echter de Celsius met nul graden bij het vriespunt van water en honderd graden voor het kookpunt. Geen gekke keus voor een planeet met twee derde wateroppervlak en een klimaat dat sterk door aanwezigheid van water wordt bepaald.

Natuurwetenschappers gebruiken echter de Kelvin voor temperatuurmetingen. Alle materie bestaat uit moleculen die zich ten opzichte van elkaar bewegen. In bijvoorbeeld vast water - ijs dus - trilt elke watermolecule om een vast punt; boven het smeltpunt van ijs kunnen watermoleculen door de hogere snelheid door elkaar bewegen: vaste ijs smelt en wordt vloeibaar. Bij het kookpunt van honderd graden Celsius is de snelheid van watermoleculen zo hoog dat ze elkaar volledig loslaten: er ontstaat gasvormig waterdamp.

Omgekeerd bewegen moleculen bij afkoelen steeds langzamer. Bij een temperatuur lager dan smeltend ijs, geeft de schaal van Celsius een negatieve temperatuur: het vriest. Bij min 273 graden Celsius komen alle moleculen tot stilstand en kan het niet kouder worden. Dit is het absolute nulpunt van temperatuur. Wetenschappers noemen dit nul Kelvin (zonder de toevoeging graden). Op de schaal van Kelvin is het vriespunt van water plus 273 Kelvin, het kookpunt ligt 100 Kelvin hoger en bedraagt 373 Kelvin.

www.grittologie.nl