GroenteKolleM

Die bodem

Door Michiel Kolle op maandag 16 januari 2017 10:00
0 reactiescomments
  • ignore touch

    Droge fractie van biologische koemest. © BUN/ Michiel Kolle

  • ignore touch

    Droge fractie van biologische koemest. © BUN/ Michiel Kolle

mail pinterest
Grondbewerking
Hoe bewerk jij je moestuin?
Spitten
0% 
Woelen
0% 
Harken met een drietand
25% 
Schoffelen
25% 
Met een hak
25% 
Niet
25% 

Moestuinieren is eigenlijk net als het bakken van een pizza: het begint, zoals een pizzabakker in een Iglo-reclame uit de jaren '80 zegt, 'onderaan, met die bodem'.

'Pizza-bodem is vaak karton. Ik maak die bodem luchtiger en is die bodem lekkerder, die hele pizza is lekkerder.' 

Dat geldt ook voor de bodem van de moestuin: de grond moet een goede structuur hebben. Dat wil zeggen dat de lucht- en vochthuishouding optimaal zijn. Ook de aanwezigheid van voedingsstoffen en de microbiële activiteit is belangrijk voor een goede plantengroei. 

Daarom besteden tuinders veel energie aan het verbeteren van de bodemstructuur. Spitten om de grond luchtig te houden. Zorgen voor voldoende humus om het vocht beter vast te houden. Compost, kalk en mest toevoegen om ze zorgen voor de juiste voeding voor de planten. 

Spitten of woelen?

En omdat de bodem zo belangrijk is, is de bewerking ervan onder tuinders ook een bron van onenigheid. De ene tuinder spit de grond twee spaden diep om, terwijl de ander de grond slechts losmaakt met een grelinette, ofwel een woelvork. Met dit gereedschap wordt de grond wel losgemaakt maar niet omgekeerd, zoals bij spitten. Dit zou beter zijn voor de bacteriën die in de verschillende bodemlagen leven. 

Zelf ben ik wat traditioneler. Ik spit zelfs twee maal per jaar: een keer in het najaar om de tuin voor de winter klaar te maken en een keer in het voorjaar bij het maken van de bedden. De grond is daardoor erg luchtig en het onkruid en de organische mest worden lekker ondergewerkt. Persoonlijk heb ik de bacteriën nog nooit horen klagen maar misschien vinden ze de werkwijze van alleen woelen wel beter. Dat kan. 

Bemesten

Ook bij het bemesten van de grond zijn diverse stromingen binnen de moestuinders. Er is een groep die alles best vindt en kunstmest gebruikt. Er is een groep die kunstmest afwijs. Daar behoor ik ook toe. Maar binnen die laatste groep zijn er tuinders die uitsluitend compost gebruiken en tuinders die ook organische (dierlijke)mest toevoegen. Ook hier zit ik in de laatste groep: mest moet.

Dat wil niet zeggen dat mijn keuzes tot de hoogste of smaakvolste opbrengsten leiden. Het is heel goed mogelijk dat tuinders met kunstmest of tuinders met uitsluitend compost hogere of betere opbrengsten realiseren. 

Wat in ieder geval als een paal boven water staat, is het belang van een goede bodem. Voldoende lucht, voldoende water, voldoende voedingsstoffen en het juiste bodemleven zorgen voor goede wortelgroei en uiteindelijk gezonde planten.

Net als veel tuinders doe ik de bodemverzorging op gevoel. Ik kijk naar de planten en bestudeer de wortelgroei, de kleur van de bladeren en de vruchtopbrengst. Ook kijk ik naar het onkruid. Dit alles vertelt veel over de grond. Is deze te zuur? Is er gebrek aan bepaalde mineralen? Zijn er gebreksziekten? Zijn er voldoende wormen? Elke aanwijzing voor verbetering wordt in het bemestingsplan opgenomen.

Analyse

Toch zou het beter zijn als tuinders wat wetenschappelijke te werk zouden gaan. Zo zijn er eenvoudige setjes te koop om de PH-waarde (zuurgraad) van de grond te bepalen. Met extra kalk is deze te verlagen. 

Maar er is veel meer van belang dan alleen de PH-waarde. Eigenlijk zou elke tuinder eens een grondmonster moeten opsturen naar een laboratorium om te laten analyseren. Hoe zit het met de voedingsstoffen en mineralen? Zitten er te veel of te weinig (zware) metalen in de grond? Hoe staat het met het bodemleven? 

Ook belangrijk: bemest ik als tuinder niet te veel? Teveel stikstof in de grond maakt planten gevoelig voor schimmels en insectenvraat. Planten krijgen bovendien lange, slappe stengels. Daarnaast: hoe zorg ik er voor dat er niet te veel mest of kalk uitspoelt waardoor het milieu schade oploopt? Op basis van een goede bodemanalyse kunnen tuinders de juiste meststoffen op de juiste wijze doseren.

Maar ja: de kosten voor de meest populaire analyse zijn ongeveer 200 euro. Da's best veel geld, ook al weet je dat je daarna misschien fors kunt besparen op bemestingskosten.

Ik wik en weeg nog even...

Bekijk hier de pizza-reclame:

LAAT EEN BERICHT ACHTER

U moet zijn ingelogd om een bericht te kunnen plaatsen. Log in of registreer je om een reactie te kunnen plaatsen.