dossiers
De verdubbeling van de N34 tussen Emmen en Coevorden is al jarenlang een...
In de rubriek Emmen.Toen laten we elke week een foto zien van Emmen uit ...
Drugsgebruik en drugshandel, geluidsoverlast, vervuiling van de buurt en...
Museum Collectie Brands in Nieuw Dordrecht herbergt sinds vijf jaar in z...
Emmen

Lost Wings: ‘Jongere generaties raken zich meer bewust van wat zich hier heeft afgespeeld’

Geplaatst op vrijdag 7 april 2017 16:31
  • Voorbeelden van B17's, een Mosquito en een P38 die zijn neergestort in Zuidoost Drenthe. © Archief Rob Wethly

  • Voorbeelden van B17's, een Mosquito en een P38 die zijn neergestort in Zuidoost Drenthe. © Archief Rob Wethly

  • Voorbeelden van B17's, een Mosquito en een P38 die zijn neergestort in Zuidoost Drenthe. © Archief Rob Wethly

  • Voorbeelden van B17's, een Mosquito en een P38 die zijn neergestort in Zuidoost Drenthe. © Archief Rob Wethly

  • Voorbeelden van B17's, een Mosquito en een P38 die zijn neergestort in Zuidoost Drenthe. © Archief Rob Wethly

  • Voorbeelden van B17's, een Mosquito en een P38 die zijn neergestort in Zuidoost Drenthe. © Archief Rob Wethly

pinterestmail

Zwartemeer/Schoonebeek – De Tweede Wereldoorlog heeft zijn sporen achtergelaten in het Drentse landschap. Sporen die tot op de dag van vandaag nog goed waarneembaar zijn.

Denk bijvoorbeeld aan de tankgrachten op het Balloërveld of het voormalige kamp Westerbork. Minder zichtbaar zijn de plekken waar 19 neergestorte geallieerde gevechtsvliegtuigen, die in strijd met de Duitsers in het Zuidoost-Drentse luchtruim het onderspit moesten delven. Vanaf eind april gaat daar verandering in komen. De Studiegroep Luchtoorlog (SLO) Drenthe  en de Stichting Cultuur-Historisch Zwartemeer werken samen aan het project Lost Wings: het plaatsen van herinneringsborden bij de plekken van de neergestorte vliegtuigen in de gemeente Emmen.

Crashlocaties

De eerste wordt op zaterdag 29 april (11.30 uur) onthuld bij het kantoor van Staatsbosbeheer aan de Kamerlingswijk in Zwartemeer. In de buurt crashte daar op 22 maart 1944 een Lancaster LL684 neer. Bij de dorpen Erica, Nieuw- Weerdinge, Weiteveen, Nieuw-Schoonebeek en Schoonebeek worden er ook meteen 10 geplaatst. De komende maanden volgen de andere crashlocaties, die zich ook in Klazienaveen, Wilhelmsoord, Nieuw-Amsterdam en Emmer-Compascuum bevinden. De twee initiatiefnemers zijn verder van plan de 19 panelen middels een fietsroute met elkaar te verbinden.

Duitse buren

Betrokken bij het project is oud-Dorpsraadvoorzitter Herman Lübbers van de Stichting Cultuur-Historisch Zwartemeer. Afgelopen week kwam het goede nieuws dat het Prins Bernard Cultuur Fonds het initiatief 2500 euro toeschuift. Lübbers is blij met die toekenning, maar er is meer nodig om het plan breder te kunnen trekken. Het project wordt namelijk niet alleen gesteund door de gemeente Emmen, maar ook door de Duitse buren. ‘Daarom zetten we ook in op het plaatsen van borden bij de locaties waar Duitse toestellen zijn neergestort.’ Hierover lopen contacten met onder meer bestuurders en historische verenigingen in Twist en Schöninghsdorf. Ongeveer anderhalf jaar geleden hielden deze historische clubs gezamenlijk een tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog in café De Nachtwacht in Zwartemeer. ‘Tijdens de expositie werd in onderlinge gesprekken het idee voor Lost Wings geboren.’

Menselijke kant

Vooral de inzet van Harrie Peters uit Zwartemeer is van belang geweest bij de totstandkoming van dot project, neemt Rob Wethly van SLO Drenthe het stokje over. ‘Harrie hield zich heel erg bezig met luchtgevechten in oorlogstijd en kon ook twee crashplaatsen aanwijzen.’ Probleem was echter wel dat er weinig informatie of beeldmateriaal voor handen was. ‘Er is veel speurwerk in het archief aan vooraf gegaan. We hebben voor nu voldoende om de eerste 11 plekken van een bord te voorzien.’ Wethly vindt het van groot belang dat vooral de menselijke kant naar voren komt. ‘Door het toevoegen van de foto’s van de al dan niet gesneuvelde bemanningsleden, krijgt Lost Wings letterlijk en figuurlijk een gezicht.’

Slechteriken

Op termijn willen de twee groepen ook nog werk maken van borden bij plekken waar de Duitsers bijvoorbeeld rond Emlichheim en Twist zijn neergestort. ‘De Duitse overheid is gecharmeerd van dat idee. Voor hun voelt het alsof er een stukje taboe wordt doorbroken.’ Volgens Wethly zijn de Duitsers zelf een stuk terughoudender met het plaatsen van herinneringspanelen. ‘Wij waren ten slotte de slechteriken, zeggen ze dan.’

Fietsroute

Toch zal het niet meevallen om gegevens over de Duitse vluchten en de betrokken militairen te vinden. Veel informatie is expres vernietigd of domweg verdwenen. ‘Het is monnikenwerk om dat allemaal uit te zoeken. Waar we gaan er voor. Maar eerst concentreren we ons op Nederland.’ Wat betreft de fietsroute hebben er al gesprekken plaatsgevonden met de dorpsvertegenwoordiging in de betrokken plaatsen. ‘Er is gesproken over het opnemen van de lokale oorlogsmonumenten in de route. Zo vertel je het complete verhaal over de oorlog en sluit je ook niets uit.’

Meer bewust

Elk te plaatsen paneel bevat informatie in het Engels, Duits en Nederlands over de vlucht en de bemanningsleden. Elke bord is voorzien van een QR-code die via de mobiele telefoon linkt naar meer informatie. Op die manier brengen de borden een geschiedenis in kaart waar lang niet iedereen weet van heeft. ‘In het gebied ten zuiden van de A37 was voor de geallieerden een belangrijke aanvliegroute naar Bremen en Hamburg vanuit Engeland.’ Het luchtruim boven de Drentse veengronden was dan ook regelmatig het decor voor een felle strijd, waarbij er dus soms een Mosquito of een B17 uit de lucht werd geschoten en ter aarde stortte. Lübbers beschouwt de borden als een eerbetoon aan diegene die ons probeerden te redden van het Duitse juk. ‘Bovendien raken ook jongere generaties zich meer bewust van wat zich hier heeft afgespeeld…en dat zich dat nooit meer mag herhalen.’

Stilstaan

Wethly kan zich daarbij aansluiten. ‘In de regio bestaat er maar weinig tastbaars uit de oorlog dat resteert, op enkele bunkers na. Australische, Canadese en Engelse vliegeniers vind je echter terug op begraafplaatsen in Dalen, Sleen, Nieuw-Dordrecht, Schoonebeek en Hollandscheveld. Mensen weten niet altijd meer hoe deze mensen hier zijn beland.’ Wethly, die overigens in de jaren tachtig van de vorige eeuw zelf als Nederlands militair heeft gediend in Libanon, wil het verhaal van de witte zerken zichtbaar maken met behulp van Lost Wings.

‘De generatie die het allemaal meemaakte, verdwijnt langzaam maar zeker. Maar steeds meer jongeren tonen hun interesse in deze periode. Daarom moeten wij het tastbaar maken. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat deze geschiedenis wordt vergeten. En bij mensen die gestreden hebben voor onze vrijheid, mogen we wat mij betreft nog lang blijven stilstaan.’

Kijk ook op www.slo-drenthe.nl.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Emmen.nu' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.
REACTIES (1) Plaats een reactiereacties
profielfoto
7 Apr 2017 18:38
Lotte Zelhem
♥♥♥
LAAT EEN BERICHT ACHTER

U moet zijn ingelogd om een bericht te kunnen plaatsen. Log in of registreer je om een reactie te kunnen plaatsen.